Reuma: diepgaande impact op de voetgezondheid
Reumatische aandoeningen, waaronder Reumatoïde Artritis (RA), hebben een diepgaande impact op de voetgezondheid. Naar schatting ervaart 80% tot 96% van de patiënten gedurende het ziekteproces voetklachten. In 2026 wordt podotherapie erkend als een cruciale pijler in de multidisciplinaire zorg om gewrichtsschade te minimaliseren en mobiliteit te behouden.
In dit artikel
In dit artikel leest u wat reuma met uw voeten kan doen en welke podologische mogelijkheden er zijn om klachten te verminderen. Klik op een onderwerp om direct naar het juiste onderdeel te gaan:
Wat reuma doet met uw lichaam en uw voeten
Reuma kan op verschillende manieren invloed hebben op hoe je loopt en hoe je voeten aanvoelen:
Slijtage (Artrose)
Het kraakbeen in uw gewrichten wordt steeds dunner. Hierdoor vangt je voet schokken minder goed op en wordt alles stijver, wat u vooral merkt bij het afwikkelen van uw voet tijdens het lopen.
Ontstekingen (zoals RA)
Chronische ontstekingen kunnen uw gewrichten beschadigen en ze 'losser' of instabieler maken. Bij uw voeten zie u dit vaak terug aan de basis van uw tenen (de voorvoet), meestal aan beide voeten tegelijk.
Klachten rondom het gewricht
Bij weke-delenreuma zitten de problemen niet ín het gewricht, maar in de pezen, banden en slijmbeurzen eromheen. Dit kan ervoor zorgen dat je voet minder stevig staat en uw spieren minder goed samenwerken.
Hoe ziet een 'reumatische voet' eruit?
In de praktijk zien we dat reuma de hele vorm van de voet kan veranderen. Dat zorgt voor een aantal herkenbare klachten:
Veranderingen in de voetvorm
Omdat gewrichten minder stevig worden, kunnen de middenvoetsbeentjes in de bal van de voeten naar beneden zakken. U krijgt dan het gevoel alsof uw op kiezelstenen loopt.
Scheve tenen
Door problemen met de pezen kunnen uw tenen krom gaan staan (hamer- of klauwtenen en/of hallux valgus). Uw voorvoet wordt hierdoor breder, waardoor uw schoenen gaan knellen en schuren.
Huidproblemen
Door de verkeerde druk op uw voet krijg u sneller last van eelt en likdoorns. Gebruikt u medicijnen zoals corticosteroïden? Dan wordt uw huid ook nog eens dunner en kwetsbaarder. Samen met eventuele zwellingen zorgt dit voor een grotere kans op wondjes die slecht genezen.
Anders gaan lopen: Als uw voeten of achillespezen pijn doen, gaat u onbewust anders lopen om de pijn te ontwijken. Dit lijkt een oplossing, maar het zorgt vaak voor nieuwe klachten in uw knieën, heupen of rug.
De rol van podologische zolen
Wetenschappelijk onderzoek in 2025 en 2026 bevestigt dat op maat gemaakte steunzolen effectief zijn in het verminderen van voetpijn en het verbeteren van de balans bij RA-patiënten.
Drukontlasting
Door gebruik te maken van zachte materialen zoals ethyl-vinyl acetaat (EVA) kan de plantaire druk onder de voorvoet significant worden verlaagd. Dit is cruciaal bij patiënten met reumaknobbels of een vetpolsteratrofie (het dunner worden van de natuurlijke vetlaag onder de voet).
Standsverandering
Maatwerkzolen met een mediale boogondersteuning en een metatarsale bar (ondersteuning achter de voorvoetgewrichten) blijken superieur aan geprefabriceerde zolen voor het verbeteren van het looppatroon.
Vroegtijdige interventie
Onderzoek wijst uit dat ingrijpen in de vroege fase van RA essentieel is om onomkeerbare gewrichtsvervormingen te vertragen of zelfs te voorkomen.
Orthesiologie en huidzorg
Naast zolen biedt de (register) podoloog of podotherapeut specifieke behandelingen voor lokale complicaties:
Siliconen ortheses
Siliconen ortheses worden vervaardigd om de stand van tenen te corrigeren of drukplekken bij hamertenen en klauwtenen te ontlasten. Dit voorkomt de vorming van pijnlijke likdoorns en wondjes.
Instrumentele behandeling
Door podotherapeut, gespecialiseerde podoloog of in samenwerking met een medisch pedicure. Het professioneel verwijderen van eelt zorgt voor directe pijnverlichting op de korte termijn. Voor patiënten die medicatie zoals corticosteroïden gebruiken, is dit extra belangrijk vanwege de kwetsbaarheid van de huid.
Geavanceerd onderzoek en diagnostiek
In 2026 maken podologen gebruik van geavanceerde technieken voor een nauwkeurige diagnose:
Drukmetingsanalyse
Digitale systemen brengen exact in kaart waar de overbelasting plaatsvindt tijdens het lopen.
Echografie
Echografie wordt ingezet om ontstekingsactiviteit in gewrichtskapsels en pezen (zoals de achillespees) te detecteren voordat deze zichtbaar is op een röntgenfoto.
Schoentechnisch advies en conclusie
Een substantieel deel van de podologische interventie bestaat uit educatie en schoenadvies. Wanneer standaard confectieschoenen niet meer passen door vergroeiingen, adviseert de podoloog over (semi-)orthopedische voorzieningen. Een belangrijk advies uit 2026 is het gebruik van een uitneembaar voetbed in schoenen om ruimte te creëren voor podotherapeutische zolen zonder de voet te beklemmen.
Heeft u voetklachten door reuma?
De podologische zorg voor de reumatische voet is in 2026 sterk gepersonaliseerd. Wetenschappelijke onderzoek ondersteunt het gebruik van op maat gemaakte ortheses en tijdige screening om de functionele achteruitgang te remmen. Door een combinatie van mechanische ontlasting, huidzorg en schoenadvies kan de kwaliteit van leven voor de ruim 2,3 miljoen mensen met reuma in Nederland aanzienlijk worden verbeterd.
Benieuwd wat onze Podozorgers voor u kunnen betekenen? Met meer dan 100 Podozorg praktijken is er altijd een Podozorger bij u in de buurt! Klik op de onderstaande knop en vind de dichtstbijzijnde Podozorg praktijk.
Gebruikte literatuur
- Terregna, C., Riccardi, F., & Volpini, A. (2025). Conservatieve podotherapeutische behandeling bij reumatoïde artritis: een literatuurstudie naar bewijsmateriaal en lacunes. Journal of Advanced Health Care, 7(5).
- Gaino, A., et al. (z.j.). Effect van op maat gemaakte voetorthesen bij patiënten met reumatoïde artritis: een gerandomiseerde gecontroleerde studie.
- Simonsen, L., et al. (z.j.). Vergelijking tussen geprefabriceerde en op maat gemaakte voetorthesen bij reumatoïde artritis: een dwarsdoorsnedeonderzoek.
- Effect van voetorthesen en schoeisel bij mensen met reumatoïde artritis: een bijgewerkt systematisch overzicht. (z.j.). PROSPERO-registratie CRD42023405645.
