In het kort
Rond en na de overgang daalt de hoeveelheid oestrogeen. Dat hormoon speelt ook een rol in spieren, pezen en bindweefsel. In de fascia onder uw voet maken fibroblasten collageen, elastine en hyaluronzuur aan: stoffen die zorgen voor stevigheid, elasticiteit en vochtbehoud. Verandert die aanmaak, dan kan de fascia stijver, droger of gevoeliger worden. U merkt dat als startstijfheid, hielpijn, voorvoetpijn of minder grip bij het lopen. Ook voetstand, schoenen, belasting en spierkracht spelen mee. Rustige, gedoseerde belasting en oefeningen voor de kleine voetspieren helpen uw voeten sterker en stabieler te maken.
Voetklachten rond de overgang: wat hebben fascia en hormonen ermee te maken?
Stijve voeten bij het opstaan, pijn onder de hiel of voorvoet, of minder grip tijdens het lopen: veel vrouwen herkennen deze klachten rond of na de overgang.
Dat is niet vreemd. Hormonale veranderingen kunnen invloed hebben op spieren, pezen en bindweefsel. En juist in de voeten merkt u snel wanneer belastbaarheid, demping of balans verandert.
In dit artikel
In dit artikel leest u wat de fascia in uw voet doet, hoe hormonale veranderingen rond de overgang daarop van invloed zijn, waarom u dit juist in uw voeten merkt en wat u zelf kunt doen. Klik op één van de onderstaande onderwerpen om direct naar het onderdeel te gaan:
Wat de fascia in uw voet doet
De fascia is een steunend netwerk van bindweefsel. Onder de voet ondersteunt het de voetboog, verdeelt het druk en vangt het krachten op. Wordt de fascia stijver, droger of gevoeliger, dan kunnen klachten ontstaan zoals startstijfheid, hielpijn, voorvoetpijn of een minder zeker gevoel bij het lopen.
Tijdens en na de overgang daalt de hoeveelheid oestrogeen. Dit hormoon speelt ook een rol in spieren, pezen, gewrichten en bindweefsel. In de fascia zitten fibroblasten die reageren op hormonen en stoffen zoals collageen, elastine en hyaluronzuur aanmaken. Deze stoffen dragen bij aan stevigheid, elasticiteit, vochtbehoud en soepel bewegen.
Minder oestrogeen kan invloed hebben op collageen, vocht en elasticiteit, waardoor de fascia onder de voet stijver of gevoeliger kan worden.
Door minder oestrogeen kunnen collageen, vochthuishouding en elasticiteit veranderen. Het lichaam vangt belasting dan soms minder goed op en herstelt trager. Klachten die eerder nauwelijks opvielen, kunnen daardoor duidelijker worden.
Waarom merkt u dit juist in uw voeten?
Uw voeten dragen uw lichaamsgewicht en krijgen bij elke stap belasting te verwerken. De vetkussentjes, de voetboog, de kleine voetspieren en de fascia werken samen om druk te verdelen en schokken op te vangen. Verandert die samenwerking, dan kan lopen minder soepel of stabiel aanvoelen.
Voetklachten rond de overgang hebben meestal meerdere oorzaken. Hormonen kunnen meespelen, maar ook voetstand, schoenen, belasting, spierkracht, balans, lichaamsgewicht, medische aandoeningen en eerdere blessures zijn van invloed.
Na de overgang maken de eierstokken veel minder oestrogeen aan. Kleine hoeveelheden komen nog uit vetweefsel en uit voorlopers die de bijnieren aanmaken. Die bijnieren maken bij stress ook cortisol aan. Bij chronische stress krijgt de stressreactie voorrang. Dit wordt soms uitgelegd als cortisol steal: de aansturing van oestrogeen- en progesteronvoorlopers kan minder stabiel worden. Langdurig verhoogde cortisolspiegels kunnen daarnaast het herstel van bindweefsel remmen. Fibroblasten maken dan minder collageen en andere bouwstoffen aan, waardoor de fascia droger, stijver en minder veerkrachtig kan worden. Onder de voet verdeelt het weefsel krachten dan minder soepel en reageert het sneller gevoelig op belasting.
Chronische stress kan via cortisol het herstel van bindweefsel beïnvloeden, waardoor de fascia onder de voet gevoeliger kan reageren op belasting.
Wat kunt u zelf doen?
Voeten hebben beweging en gedoseerde belasting nodig. Een eenvoudige oefening is de kortevoetoefening. Hierbij maakt u de voetboog licht korter zonder de tenen te krullen. Zo traint u de kleine voetspieren die helpen bij stabiliteit, balans en drukverdeling.
Bij de kortevoetoefening blijven de tenen ontspannen terwijl de voetboog licht wordt geactiveerd.
Rust alleen maakt voeten meestal niet sterker. Rustige, herhaalde prikkels helpen juist om vertrouwen, kracht en controle op te bouwen. Begin klein en bouw langzaam op. Ook herstel telt: kies liever voor wandelen, rustige krachttraining, ademhalingsoefeningen of yoga dan voor plotseling veel en intensief trainen.
Zo doet u de kortevoetoefening
Ga zitten met beide voeten plat op de grond. Houd de tenen lang en ontspannen. Trek de bal van de voet heel licht richting de hiel, alsof u de voetboog een klein beetje optilt. De tenen blijven op de grond en krullen niet. Houd dit vijf seconden vast en ontspan. Herhaal dit vijf tot tien keer per voet.
Gaat dit goed? Dan kunt u de oefening staand doen, bijvoorbeeld bij het aanrecht of tijdens het tandenpoetsen. Eén tot twee minuten per dag is genoeg om te starten. Voelt u kramp, pijn of vermoeidheid? Maak de oefening dan lichter of neem pauze.
De fascia reageert niet alleen op hormonen, maar ook op druk, rek en beweging. Rustig rollen met een zachte bal onder de voet, lichte rekoefeningen en goed passende schoenen of podologische zolen kunnen helpen om druk beter te verdelen en het weefsel gedoseerd te belasten.
Wanneer vraagt u advies?
Blijven de klachten terugkomen, veranderen ze snel of voelt lopen onzeker? Vraag dan advies. Doe dit ook bij branderige voeten, een doof gevoel, diabetes, neuropathie, wondjes of duidelijke pijn onder de hiel of de voorvoet. Een podoloog onderzoekt waar de klachten vandaan komen en bespreekt welke aanpak past bij uw voeten, levensfase en manier van bewegen.
Wetenschappelijke onderbouwing
Onderzoek laat zien dat oestrogeen invloed kan hebben op de fascia, collageen, elasticiteit en pijngevoeligheid. Ook blijkt dat training van de kleine voetspieren, zoals de kortevoetoefening, kan bijdragen aan voetfunctie, stabiliteit en balans.
Veelgestelde vragen over voetklachten rond de overgang
Waarom krijgt u voetklachten rond de overgang?
Tijdens en na de overgang daalt de hoeveelheid oestrogeen. Dat hormoon speelt ook een rol in spieren, pezen, gewrichten en bindweefsel, waardoor de fascia in uw voet stijver, droger of gevoeliger kan worden.
Wat is fascia en wat doet het in uw voet?
De fascia is een steunend netwerk van bindweefsel. Onder de voet ondersteunt het de voetboog, verdeelt het druk en vangt het krachten op.
Welke voetklachten passen bij een stijvere fascia?
Startstijfheid bij het opstaan, hielpijn, voorvoetpijn of een minder zeker gevoel bij het lopen.
Komen voetklachten rond de overgang altijd door hormonen?
Startstijfheid bij het opstaan, hielpijn, voorvoetpijn of een minder zeker gevoel bij het lopen.
Wat heeft stress met voetklachten te maken?
Nee. Hormonen kunnen meespelen, maar ook voetstand, schoenen, belasting, spierkracht, balans, lichaamsgewicht, medische aandoeningen en eerdere blessures zijn van invloed.
Vind een praktijk
Blijven uw voetklachten terugkomen of wilt u weten wat bij uw voeten past? Onze vakbekwame Podozorgers onderzoeken waar de klachten vandaan komen en adviseren u over oefeningen, schoenen en eventuele zolen die passen bij uw voeten en levensfase. Klik op de onderstaande knop en vind een de dichtstbijzijnde Podozorg praktijk.
Gebruikte literatuur
- Fede et al. (2016, 2019) – onderzoek naar hormoonreceptoren in fascia en de invloed van geslachtshormonen op collageen en fascieweefsel.
- Chidi-Ogbolu & Baar (2019) – overzicht over oestrogeen, spier-peesfunctie en blessurerisico.
- Joseph & Whirledge (2017) – uitleg over stress, de HPA-as en invloed op voortplantingshormonen.
- Slominski & Zmijewski (2017) en Choi et al. (2023) – overzicht van glucocorticoïden/cortisol, fibroblasten, collageensynthese en bindweefselherstel.
- Wei et al. (2022) en Huang et al. (2022) – systematische reviews over training van de kleine voetspieren en de kortevoetoefening.
- Douglas-Harris et al. (2026) – kwalitatief onderzoek naar menopauze en plantaire hielpijn.
